od XIII w.
Dobra klasztoru czerwińskiego
Dobra Passkie zapewne od końca XIII wieku wchodziły w skład dużego klucza majątków należących do klasztoru kanoników regularnych w Czerwińsku, konkretnie zaś do jego filii w Błoniu.
Dwieście lat jednego domu
Historia dóbr passkich sięga XIII wieku i klasztoru kanoników regularnych w Czerwińsku. Pałac, który Państwo dziś odwiedzają, powstał w 1830 roku. Poniżej najważniejsze rozdziały tej opowieści.
XVIII w.
Letnia rezydencja opatów
W XVIII wieku Pass był letnią siedzibą czerwińskich opatów. Inwentarz z 1788 roku opisuje duży parterowy dwór, drewniany na podmurówkach, o dwóch murowanych kominach i gontowym dachu. Liczne przeróbki i dobudówki były w roku 1784 dziełem opata czerwińskiego Kraszewskiego.
1807
Napoleon w Błoniu
Jedna z najbardziej znanych legend dotyczących nazwy „Pass” mówi, że przejeżdżając przez naszą miejscowość cesarz Napoleon Bonaparte zostawił swój wojskowy pas. Wiadomo na pewno, że stacjonowały tu wojska napoleońskie, a 1 stycznia 1807 roku Napoleon zatrzymał się w błońskim zajeździe, gdzie po raz pierwszy zobaczył Marię Walewską.
1830
Jan Henryk Geysmer buduje pałac
W 1830 roku dobra kupuje Jan Henryk Geysmer (1780–1835), bogaty przemysłowiec warszawski przybyły z Hamburga. To pod jego zwierzchnictwem powstaje pałac. Autorstwo projektu przypisuje się cenionemu wówczas Piotrowi Aignerowi, z którego dziełami budowla idealnie koresponduje.
1837
Bankier Ludwik Halpert
Ludwik Halpert, warszawski bankier, nabywa pałac podczas licytacji w roku 1837. W 1864 został obdarzony szlachectwem dziedzicznym Królestwa Polskiego z herbem Halpert.
lata 40. XIX w.
Przebudowa wnętrz i scena teatralna
Przebudowę wnętrz zaprojektował architekt Adolf Schuch. Zmienił układ pomieszczeń, wejście do sali balowej i klatkę schodową, a jedno z pomieszczeń w części zachodniej zaadaptował na salę teatralną ze sceną o dwóch korynckich kolumnach.
1836–1851
Leontyna Halpertowa
Scenę zbudowano dla Leontyny Halpertowej, z domu Żuczkowskiej, uważanej za jedną z najwybitniejszych aktorek swojej epoki. Wolna od zgiełku miasta mogła tu w spokoju ćwiczyć kolejne role.
1891
Siostry Anna i Luiza Halpert
Po śmierci Henryka Ludwika Halperta Pass dziedziczą jego siostry, Anna i Luiza, prowadząc wzorowe gospodarstwo. Pobyt rodziny w 1910 roku opisała w swoim dzienniku Beatrix de Halpert: „Pass i ogrody są czarujące”.
1932–1944
Ziemowit Jasiński
Ostatni prywatny właściciel pałacu. Postawił pełne ceglane ogrodzenie, wyremontował dach, urządził łazienkę i wprowadził kanalizację. Przed pałacem założył klomb z różami i kamiennym zegarem słonecznym pośrodku.
1946–1990
Trudne dekady
W 1946 roku dobra przeszły na rzecz Skarbu Państwa i zostały przekazane Stacji Hodowli Roślin. W latach osiemdziesiątych pałac był siedzibą Wyższej Szkoły Nauk Społecznych, w latach dziewięćdziesiątych przejął go Bank Polska Kasa Opieki S.A.
2004
Grupa Warter
Właścicielem pałacu zostaje Grupa Warter, która podjęła się próby przywrócenia blasku temu zabytkowi. Ziemowit Jasiński odwiedził pałac po raz ostatni w 2004 roku, rozmawiając z obecnym posesorem i wyrażając zadowolenie z podjętych prac.
2011
Powrót dawnej świetności
Renowacja zostaje ukończona. Odrestaurowany z pietyzmem pałac stanowi połączenie klasycystycznych wzorców i współczesnych rozwiązań technologicznych, dzięki czemu zespół pałacowo-parkowy w Passie powrócił na mapę zabytków klasycystycznych Mazowsza.
Park wraca do formy
Od wielu lat prowadzone są prace nad odzyskaniem świetności samego parku, który jest dziełem wybitnym w gronie ogrodów tzw. grupy kampinoskiej. W opiece nad pomnikami przyrody wspiera nas Wydział Ochrony Środowiska Urzędu Miasta Błonie. Jest to, ze względu na skalę zaniedbań, praca rozłożona na lata.